మెలటోనిన్ అనేది నిద్రలేమి లేదా జెట్ లాగ్ వంటి సమస్యలతో బాధపడే వారికి ఒక మంచి నిద్ర సహాయకారిగా పనిచేస్తుంది. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, మెలటోనిన్ ప్రభావవంతమైన మోతాదు ఒక మిల్లీగ్రాము లేదా అంతకంటే తక్కువగా ఉండాలి. సాధారణంగా ఇది తీసుకున్న ఇరవై నుంచి నలభై నిమిషాల్లో ప్రభావం చూపడం మొదలుపెట్టి, ఒక గంట తర్వాత గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంటుంది. వయస్సు, శరీర బరువు, మందుల పట్ల స్పందించే తీరును బట్టి కొందరికి ఎక్కువ మోతాదు అవసరం కావచ్చు. అయితే మోతాదు మించితే వికారం, తల తిరగడం, తలనొప్పి, ఆందోళన, విరేచనాలు, కీళ్ల నొప్పులు వంటి దుష్ప్రభావాలు కలిగే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి వైద్యుల సలహా లేకుండా అధిక మోతాదు తీసుకోవడం ప్రమాదకరం.
ఎలా పనిచేస్తుంది?
మెలటోనిన్ ఎలా పనిచేస్తుందో తెలిస్తేనే దీని నుంచి పూర్తి ప్రయోజనం పొందవచ్చు. ఇది మన శరీరంలో నిద్రపోయే సమయం ఆసన్నమైందని చెప్పే ఒక హార్మోన్. బయట చీకటి పడగానే శరీరం సహజంగానే మెలటోనిన్ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, దీనివల్ల అలసటగా అనిపించి నిద్ర వస్తుంది. సప్లిమెంట్లు కూడా సరిగ్గా ఇదే పద్ధతిలో పనిచేస్తాయి. అయితే ఫోన్లు, టెలివిజన్ల నుంచి వచ్చే కాంతి మెలటోనిన్ స్థాయిలను తగ్గిస్తుంది, తద్వారా నిద్ర పట్టడం కష్టతరమవుతుంది. ఉత్తమ ఫలితాల కోసం పడుకునే ముందు ఫోన్ లేదా టీవీ చూడటం మానేయాలి. గదిని చల్లగా, చీకటిగా ఉంచుకోవడం వల్ల సహజ సిద్ధంగా నిద్ర పడుతుంది.
ఒకవేళ మెలటోనిన్ వాడినా ఫలితం లేకపోతే, ఇతర ప్రత్యామ్నాయాల కోసం వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించడం మంచిది. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి అలవాట్లు, సరైన నిద్ర వేళలు పాటించడం వల్ల ఈ సప్లిమెంట్లపై ఆధారపడకుండా నాణ్యమైన నిద్రను సొంతం చేసుకోవచ్చు. శరీరంలోని సహజ ప్రక్రియలను దెబ్బతీసేలా కాకుండా, వాటికి తోడ్పడే విధంగా జీవనశైలిని మార్చుకోవడం ఉత్తమం. నిద్ర లేమిని దూరం చేసుకుని ఆరోగ్యవంతమైన జీవితాన్ని పొందడానికి ఈ సూచనలు ఎంతగానో ఉపయోగపడతాయి.