ఒక చిన్న చీమతో వంద కిలోల బరువున్న రాయిని ఎత్తించమంటే సాధ్యమవుతుందా? అని ఎవరైనా అడిగితే మనకు నవ్వొస్తుంది. కానీ అసాధ్యంగా కనిపించే పనిని సైతం తెలివిగా ఆలోచిస్తే ఎలా సాధించవచ్చో చాటి చెప్పే కథ ఇది. ఒకసారి మొఘల్‌ చక్రవర్తి అక్బర్‌ తన ఆస్థానంలో బీరబల్‌కు ఇలాంటి ఓ సవాలు విసిరాడు. మరి బీరబల్‌ ఆ సవాలును ఎలా స్వీకరించాడు? తన తెలివితో చక్రవర్తిని ఎలా ఆశ్చర్యపరిచాడు? భారీ రాయితో అక్బర్‌ సవాలు ఒకరోజు అక్బర్‌ ఆస్థానంలోకి భారీ రాయిని తీసుకొచ్చారు. అది ఎంత బరువుగా ఉందంటే పది మంది బలవంతులు కలిసి ప్రయత్నించినా కదిలించలేకపోయారు. ఆ రాయిని చూస్తూ ఉన్న అక్బర్‌.. సభలోని వారందరినీ ఉద్దేశించి ఓ ప్రశ్న వేశాడు.
‘ఈ రాయిని ఎక్కువ బలాన్ని ఉపయోగించకుండా, సులభంగా ఇక్కడి నుంచి కదిలించగలరా?’ అని అడిగాడు.
చక్రవర్తి ప్రశ్నకు సభలోని వారంతా ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు. అంత పెద్ద రాయిని బలం ఉపయోగించకుండా ఎలా కదిలించగలమని ఆలోచించారు. అయినా కొందరు ముందుకొచ్చి తమ శక్తినంతా ఉపయోగించి ప్రయత్నించారు. ఒకరి తర్వాత మరొకరు ప్రయత్నించినా ఫలితం లేకపోయింది. రాయి మాత్రం కదల్లేదు. వారి ప్రయత్నాలను గమనించిన అక్బర్‌ చిరునవ్వు నవ్వాడు. ‘చూశారా.. ఈ రాయి మీ అందరి బలాన్ని ఓడించింది’ అన్నాడు. అదే సమయంలో బీరబల్‌ సభలోకి వచ్చాడు. అందరూ ఓ భారీ రాయి చుట్టూ గుమిగూడి ఉండటాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు. విషయం ఏమిటని అక్బర్‌ను అడిగాడు. ‘బీరబల్‌.. నీకు ఓ చిన్న పని అప్పగించాలి. ఈ రాయిని ఇక్కడి నుంచి కదిలించి దూరంగా పెట్టాలి’ అని అక్బర్‌ చెప్పాడు. అది విన్న సభికులు బీరబల్‌ వైపు చూశారు. ఇప్పటికే తామంతా ప్రయత్నించి విఫలమయ్యామని, అతనివల్ల కూడా కాదని కొందరు ఎగతాళి చేశారు. అయితే బీరబల్‌ వారి మాటలను పట్టించుకోలేదు. ప్రశాంతంగా రాయిని పరిశీలించాడు. దాని చుట్టూ ఉన్న నేలను, రాయి కింద ఉన్న మట్టిని నిశితంగా గమనించాడు. కొద్దిసేపటి తర్వాత అతడి ముఖంలో చిరునవ్వు కనిపించింది.
‘ప్రభూ.. ఈ రాయి బరువైనదే. కానీ దీన్ని కదిలించడం అంత కష్టమైన పనేమీ కాదు. నేను దీన్ని నా చేతులతో ఎత్తను’ అని చెప్పాడు. అక్బర్‌ ఆశ్చర్యపోయాడు. ‘మరి ఎవరు ఎత్తుతారు?’ అని అడిగాడు. బీర్బల్‌ నేలవైపు చూపించాడు. అక్కడ ఓ చిన్న చీమ నడుస్తోంది. దాన్ని చూసిన సభికులు గట్టిగా నవ్వారు. ‘పది మంది బలవంతులు కదపలేని రాయిని ఈ చీమ కదిలిస్తుందా?’ అంటూ ఎగతాళి చేశారు. కానీ బీరబల్‌ మాత్రం ప్రశాంతంగానే ఉన్నాడు. ‘ప్రభూ.. నాకు కొంత సమయం ఇవ్వండి. ఈ చిన్న చీమ మనకు బలానికి, తెలివికి మధ్య ఉన్న తేడాను తెలియజేస్తుంది’ అని బీరబల్‌ అన్నాడు. అనంతరం రాయి కింద ఉన్న మట్టిని కొద్దిగా తొలగించి, ఒక చిన్న ఖాళీని ఏర్పాటు చేశాడు. ఆ తర్వాత ఓ బలమైన చెక్క కర్రను తీసుకొచ్చి రాయి కింద ఉంచాడు. కర్రకు ఆధారంగా మరో చిన్న గుండ్రని రాయిని అమర్చాడు. ఇదంతా గమనిస్తున్న సభికులకు బీరబల్‌ ఏం చేయబోతున్నాడో అర్థం కాలేదు. బీరబల్‌ చెక్క కర్ర మరో చివరను నెమ్మదిగా కిందకు నొక్కాడు. అంతే.. భారీ రాయి ఒకవైపు పైకి లేవడం ప్రారంభించింది. ఆ తర్వాత మరో కర్రను ఉపయోగించి దాన్ని సరైన దిశలో కదిలించాడు.
ఇవి కూడా చదవండి
ఇదంతా చూసిన అక్బర్‌తో పాటు సభికులు ఆశ్చర్యపోయారు. అందరూ బలాన్ని ఉపయోగించి రాయిని పైకి ఎత్తడానికి ప్రయత్నిస్తే.. బీరబల్‌ మాత్రం చిన్న ఉపాయంతో పనిని సులభం చేశాడు. అక్బర్‌ బీరబల్‌ను దగ్గరకు పిలిచి.. ‘రాయిని కదిలించడానికి చెక్క కర్రలు, చిన్న రాళ్లను ఉపయోగించావు. మరి చీమ ప్రస్తావన ఎందుకు తీసుకొచ్చావు?’ అని అడిగాడు. దానికి బీరబల్‌ చిరునవ్వుతో సమాధానమిచ్చాడు. ‘ప్రభూ.. చీమ తన దారిలో అడ్డంకి ఎదురైనప్పుడు అక్కడే ఆగిపోదు. అదే దారిలో వెళ్లాలని పట్టుబట్టదు. పరిస్థితులకు అనుగుణంగా దిశను మార్చుకుంటుంది. మరో మార్గాన్ని వెతుక్కుంటూ ముందుకు సాగుతుంది. మనిషి కూడా జీవితంలో ఇలాంటి ఆలోచనా విధానాన్ని అలవర్చుకోవాలి’ అని వివరించాడు. ‘ఒక సమస్య ఎదురైనప్పుడు దాన్ని పరిష్కరించడానికి మరింత బలం అవసరమని చాలామంది భావిస్తారు. కానీ ప్రతి సమస్యకూ బలమే పరిష్కారం కాదు. కొన్నిసార్లు మనం అనుసరించే పద్ధతిని మార్చుకుంటే చాలు.. కష్టమైన పని కూడా సులభమవుతుంది’ అని బీరబల్‌ చెప్పాడు.
బీర్బల్‌ మాటలు విన్న అక్బర్‌ మరో ప్రశ్న వేశాడు. ‘నీ దగ్గర చెక్క కర్రలు, చిన్న రాళ్లు లేకపోతే ఈ పనిని ఎలా చేసేవాడివి?’ అని అడిగాడు. ‘ప్రభూ.. మన దగ్గర వనరులు లేనప్పుడు, వాటిని ఎక్కడి నుంచి సమకూర్చుకోవాలో ఆలోచించడం కూడా తెలివిలో భాగమే’ అని బీరబల్‌ సమాధానమిచ్చాడు. ఆ సమాధానానికి అక్బర్‌ ఎంతో సంతోషించాడు. ‘బీర్బల్‌.. నువ్వు ఈరోజు కేవలం ఓ రాయిని మాత్రమే కదిలించలేదు. ఇక్కడున్న వారందరి ఆలోచనా విధానాన్ని కూడా మార్చావు’ అంటూ ప్రశంసించాడు. సభికులంతా బీర్బల్‌ తెలివిని మెచ్చుకున్నారు. అయితే బీరబల్‌ మాత్రం ఈ పాఠం తనది కాదని, ప్రకృతిలోని చిన్న జీవుల నుంచి కూడా మనం ఎంతో నేర్చుకోవచ్చని వినయంగా చెప్పాడు.
ఈ కథ మనకు ఇచ్చే సందేశం ఏమిటి?
జీవితంలో ఎదురయ్యే ప్రతి సమస్యను బలంతోనే పరిష్కరించలేం. కొన్ని సమస్యలకు ఓర్పు, మరికొన్నింటికి ప్రణాళిక, ఇంకొన్నింటికి సరికొత్త ఆలోచన అవసరం. ఒకసారి విఫలమయ్యామని ప్రయత్నాన్ని ఆపేయకూడదు. మనం అనుసరిస్తున్న పద్ధతి సరైనదేనా? మరో మార్గంలో ప్రయత్నిస్తే ఫలితం వస్తుందా? అని ఆలోచించాలి. చీమ తన దారిలో అడ్డంకి ఎదురైనప్పుడు దిశను మార్చుకుని ముందుకు సాగినట్లే.. మనం కూడా సమస్యలకు ప్రత్యామ్నాయ పరిష్కారాలను వెతకాలి. వనరులు తక్కువగా ఉన్నాయని నిరాశ చెందకుండా, అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలను తెలివిగా ఉపయోగించుకోవాలి. సమస్య ఎంత పెద్దదన్నది కాదు ముఖ్యం.. దాన్ని పరిష్కరించడానికి మనం ఎంచుకునే మార్గం ఎంత సరైనదన్నదే ముఖ్యం. బలం కంటే బుద్ధి గొప్పది.. పట్టుదలతో కూడిన ఆలోచనే విజయానికి అసలైన మార్గం.