జాండీస్ ని నిర్లక్ష్యం చేస్తే… అది మీ ఆరోగ్యాన్ని మెల్లగా హరిస్తుంది.
ఇటీవల కాలంలో తరచు తలెత్తుతున్న ఆరోగ్య సమస్యల్లో ఒకటిగా జాండీస్ ని చెప్పవచ్చు.
దీన్ని ఒక వ్యాధి అనే కన్నా… రోగం తాలూకు లక్షణంగా చెప్పటమే సరిఅయినది.
రోగిలో ఈ సమస్య ఉన్నప్పుడు అతని కన్నా ముందు ఇతరులే దీన్ని గుర్తిస్తారు. ఈ విచిత్ర పరిస్థితి జాండీస్ లోనే కనిపిస్తుంది.
అంతే గాకుండా చాలా సందర్భాల్లో దీన్ని నిర్లక్ష్యం చేయటం లేదా పసరు మందులతో కాలక్షేపం చేయటం జరుగుతూ ఉంటుంది.
అంతిమంగా కొన్ని సార్లు ప్రమాద పరిస్థితులు ఎదుర్కోవటం కూడా సంభవిస్తుంది.
జాండీస్ (పసుపు వ్యాధి) ని నిర్లక్ష్యం చేస్తే మీ ఆరోగ్యాన్ని మెల్లగా కానీ ప్రమాదకరంగా హరిస్తుంది. ముఖ్యమైన 10 పాయింట్లు ఇవి👇
- కాలేయం (Liver) తీవ్రంగా దెబ్బతింటుంది – జాండీస్ కాలేయ వ్యాధికి సంకేతం కావచ్చు.
- లివర్ ఫెయిల్యూర్ ప్రమాదం – చికిత్స లేకపోతే కాలేయం పనిచేయడం ఆగిపోవచ్చు.
- రక్తంలో విష పదార్థాలు పెరుగుతాయి – బిలిరుబిన్ అధికంగా ఉండటం వల్ల శరీరం విషపూరితంగా మారుతుంది.
- తీవ్ర అలసట మరియు బలహీనత – రోజువారీ పనులు చేయలేని స్థితి వస్తుంది.
- జీర్ణ సమస్యలు – ఆహారం జీర్ణం కాకుండా వాంతులు, ఆకలి తగ్గడం జరుగుతుంది.
- మెదడుపై ప్రభావం (Hepatic Encephalopathy) – గందరగోళం, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం జరుగుతుంది.
- చర్మం మరియు కళ్ల పసుపు రంగు పెరుగుతుంది – ఇది లోపలి సమస్య తీవ్రంగా ఉందని సూచిస్తుంది.
- మూత్రం ముదురు రంగులోకి మారుతుంది – ఇది కాలేయ సమస్య తీవ్రంగా ఉందని సంకేతం.
- ఇన్ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ – శరీర రోగనిరోధక శక్తి తగ్గుతుంది.
ఇందుకు అనేక కారణాలు చెప్పవచ్చు.
వైరస్ సంక్రమించటం, మద్యం తాగటం, పుట్టుకతోనే వచ్చిన లోపాలు, కణితులు వంటివి. హెపటైటిస్ ఏ, బి, సి, ఇ అనే వైరస్ ల కారణంగా జాండీస్ ఏర్పడుతుంది.
వీటిలో హెపటైటిస్ ఏ, ఈ అనే వైరస్ లు కలుషిత ఆహారం, కలుషిత నీటి ద్వారా ఒకరి నుంచి ఒకరికి సోకుతాయి. చాలా మందిలో ఈ వైరస్ ఎక్కువగా హాని కల్గించకపోవచ్చు.
హెపటైటిస్ బి, సి అనే వైరస్ లు మాత్రం లాలాజలం, కలుషిత రక్తం, ద్వారా ఒకరి నుంచి ఒకరికి సంక్రమిస్తాయి. ఈ వైరస్ లు దీర్ఘకాలంలో లివర్ కి తీవ్రమైన హాని కల్గిస్తాయి.
సుదీర్ఘకాలం పాటు ఆల్కహాల్ ను ఎక్కువగా తీసుకుంటుంటే లివర్ పాడవటం ఖాయం.
వాస్తవానికి మద్యం ఎంత వరకు తాగవచ్చు అనే పరిమితి చెప్పటం కష్టం. ఇది ఒక్కో వ్యక్తిలో ఒక్కోలా ఉండవచ్చు. అందుచేత మద్యం తాగటం అనేది హానికరం అని గుర్తుంచుకోవాలి.
పుట్టుకతో వచ్చే కొన్ని లోపాలు కూడా జాండీస్ కు దారి తీస్తాయి. ఈ కారణంగా లివర్ లో ఎంజైమేటిక్, నిర్మాణాత్మక సమస్యలు తలెత్తి విధి నిర్వహణలో ఆటంకాలు ఏర్పడతాయి.
అటువంటప్పుడు లివర్ పాడైపోయి సిర్రోసిస్ కి దారి తీయడం, దానితో పాటు జాండీస్ ముదరడం జరుగుతుంది.
ఒక్కోసారి లివర్ లో పైన చెప్పిన ఇబ్బందుల కారణంగా సమస్య తలెత్తినప్పుడు, అదే సమయంలో కణితి ఏర్పడితే అది జాండీస్ ను బాగా పెంచుతుంది. (అన్ని కణితులు క్యాన్సర్ కణితులు కాదని గుర్తించుకోవాలి) .
✅ జాండీస్ లక్షణాలు (Symptoms of Jaundice)
- 👀 కళ్ల తెల్ల భాగం పసుపు రంగులోకి మారడం
- 🧍♂️ చర్మం పసుపు రంగులో కనిపించడం
- 💧 మూత్రం ముదురు పసుపు లేదా టీ రంగులో రావడం
- 💩 మలం తెల్లగా లేదా లేత రంగులో రావడం
- 😴 ఎక్కువ అలసట, బలహీనత
- 🤢 వాంతులు, వికారం, ఆకలి తగ్గడం
- 🤕 కుడి వైపు పొట్ట నొప్పి (లివర్ దగ్గర)
- 🌡️ జ్వరం (కొన్ని సందర్భాల్లో)
- 🧠 తలనొప్పి, గందరగోళం
- ⚖️ బరువు తగ్గడం
✅ జాండీస్ ప్రధాన కారణాలు (Causes of Jaundice)
- 🍺 మద్యం ఎక్కువగా తాగడం
- 🦠 హెపటైటిస్ వైరస్ (A, B, C) ఇన్ఫెక్షన్
- 💊 కొన్ని మందుల సైడ్ ఎఫెక్ట్స్
- 🧪 లివర్కు సంబంధించిన వ్యాధులు (ఫ్యాటి లివర్, సిరోసిస్)
- 🧱 పిత్తనాళంలో అడ్డంకి (గాల్ స్టోన్స్)
- 🧬 జన్యుపరమైన లివర్ సమస్యలు
- 🩸 రక్త కణాలు వేగంగా నాశనం కావడం
- 🍔 అధిక కొవ్వు ఆహారం, ఫాస్ట్ ఫుడ్
- 🧼 కలుషిత నీరు, ఆహారం
- 💉 మురికి సూదులు, రక్త మార్పిడి ద్వారా వైరస్
మొత్తం మీద జాండీస్ సోకినప్పుడు ప్రధాన లక్షణంగా కళ్లు పచ్చపడటాన్ని చెప్పవచ్చు.
దీంతో పాటు మూత్రం పసుపు రంగులోకి మారటం, బూడిద రంగు మలం, జ్వరం, ఒళ్లు నొప్పులు, ఆకలి తగ్గటం, దురదలు, వాంతులు వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
సమస్యను గుర్తించక పోతే జాండీస్ తీవ్రతరం అవుతాయి. అప్పుడు పాదాల వాపు, రక్తపు వాంతులు, చేతుల వణుకు వంటివి గుర్తించవచ్చు.
జాండీస్ ను గుర్తించటం తేలిక అనవచ్చు. కానీ ఎందుచేత జాండీస్ వచ్చిందనేది ముఖ్యం అని గుర్తుంచుకోవాలి.
సాధారణంగా ఒక మామూలు రక్త పరీక్ష (లివర్ ఫంక్షన్ టెస్ట్) తో దీన్ని గుర్తిస్తారు. దీంతో పాటు కడుపులో అల్ట్రాసౌండ్ పరీక్ష తో నిర్దిష్టంగా సమస్యను గుర్తించవచ్చు.
అవసరమైతే సిటి స్కాన్, ఎమ్ ఆర్ ఐ, ఎండోస్కోపీ వంటి పరీక్షలు కూడా చేయించాల్సి ఉంటుంది.
ప్రారంభ దశల్లో మందులతో చికిత్స అందించవచ్చు. బైల్ డక్ట్ లో అంతరాయం కలిగినప్పుడు మాత్రం అధునాతన చికిత్స అవసరం ఉంటుంది.
(రాళ్లు పేరుకొన్నప్పుడు ఎండోస్కోపీ విధానాలతో, క్యాన్సర్ తలెత్తినప్పుడు సంక్లిష్టమైన శస్త్ర చికిత్సలతో చికిత్స అందించాల్సి ఉంటుంది.)
లివర్ క్యాన్సర్ ఏర్పడిన సందర్భాల్లో చాలా వరకు హెపటెక్టమీ చేయించటం ఉత్తమం. ప్రాథమిక దశలో సర్జికల్ విధానాలతో చికిత్స చేయవచ్చు. అడ్వాన్స్ డ్ దశలో కీమోథెరపీ వంటివి అవసరం అవుతాయి. టేస్, టేర్ విధానాలతో ట్రీట్ మెంట్ అందించటం జరుగుతుంది.
బాగా ముదిరిపోయిన దశలో కూడా శాస్త్రీయమైన చికిత్స చేయించటం వల్ల నాణ్యమైన శేష జీవితాన్ని ఇవ్వవచ్చు.
లివర్ పూర్తిగా పాడైనప్పుడు మాత్రం లివర్ ట్రాన్స్ ప్లాంటేషన్ ఆపరేషన్ అవసరం అవుతుంది.
వాస్తవానికి రోగం వచ్చాక చికిత్స కంటే ముందే జాగ్రత్త పడటం ఉత్తమం. మద్యానికి దూరంగా ఉండటం మేలైన మార్గం.
వ్యక్తిగత శుభ్రత పాటించటం చాలా అవసరం. కలుషిత నీటికి, కలుషిత ఆహారానికి దూరంగా ఉండటంతో హెపటైటిస్ ఏ, ఈ వైరస్ ల నుంచి రక్షణ పొందవచ్చు.
హెపటైటిస్ బి ను నివారించేందుకు కూడా టీకాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
✅ జాండీస్ లక్షణాలు కనిపిస్తే ఇంటి చిట్కాలు (Home Remedies)
⚠️ గమనిక: ఇవి సహాయక చిట్కాలు మాత్రమే. తీవ్రమైతే తప్పనిసరిగా డాక్టర్ను సంప్రదించాలి.
🌿 1. కొబ్బరి నీరు
- రోజుకు 1–2 సార్లు తాగాలి
- లివర్ను శుభ్రం చేయడంలో సహాయపడుతుంది
🍋 2. నిమ్మరసం + తేనె
- గోరువెచ్చని నీటిలో కలిపి తాగాలి
- జీర్ణక్రియకు మంచిది
🥕 3. క్యారెట్ మరియు బీట్రూట్ జ్యూస్
- లివర్ ఫంక్షన్ మెరుగుపడుతుంది
🌱 4. ఆమ్లా (ఉసిరి)
- ఉసిరి జ్యూస్ లేదా పొడి
- రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుంది
🌾 5. పచ్చి ముల్లంగి రసం
- పిత్త సమస్యలు తగ్గుతాయి
🥣 6. తేలికపాటి ఆహారం
- బియ్యం గంజి, ఇడ్లీ, పండ్లు
- ఆయిల్, మసాలా తక్కువగా
💧 7. ఎక్కువ నీరు తాగాలి
- రోజుకు కనీసం 2–3 లీటర్లు
🛌 8. పూర్తిగా విశ్రాంతి
- లివర్ త్వరగా కోలుకోవడానికి సహాయం
🚫 9. మద్యం పూర్తిగా మానాలి
- జాండీస్లో మద్యం అత్యంత ప్రమాదం
🩺 10. వైద్య పరీక్షలు
- LFT, బిలిరుబిన్ టెస్ట్ తప్పనిసరి https://a2zchronicle.com/
👉 చాలా ముఖ్యమైన విషయం:
జాండీస్ అనేది వ్యాధి కాదు, లోపలి తీవ్రమైన సమస్యకు సంకేతం.
కాబట్టి లక్షణాలు 2–3 రోజులు కొనసాగితే డాక్టర్ దగ్గరకు తప్పనిసరిగా వెళ్లాలి.
జాండీస్ డైట్ చార్ట్ (ఏం తినాలి – ఏం తినకూడదు) సింపుల్గా 👇
✅ జాండీస్లో ఉన్నప్పుడు ఏమి తినాలి (Healthy Diet)
🍚 1. తేలికపాటి ఆహారం
- బియ్యం గంజి
- ఇడ్లీ, అటుకులు
- రాగి జావ
🍎 2. పండ్లు
- పాపాయ, ఆపిల్
- అరటి పండు
- ద్రాక్ష
- నారింజ
🥕 3. కూరగాయలు
- క్యారెట్
- బీట్రూట్
- దోసకాయ
- సొరకాయ
- సొరక్కాయ కూరలు
🥣 4. సూప్స్
- వెజిటబుల్ సూప్
- పప్పు సూప్
🥛 5. ద్రవాలు
- కొబ్బరి నీరు
- మజ్జిగ
- పచ్చి పండ్ల జ్యూస్
- ఎక్కువ నీరు
🌰 6. ప్రోటీన్
- ఉడికించిన పప్పులు
- ముంగ్ దాల్
- స్ప్రౌట్స్ (తక్కువ పరిమాణంలో)
❌ జాండీస్లో ఏమి తినకూడదు (Avoid These)
🍔 1. ఆయిల్ మరియు ఫ్రైడ్ ఫుడ్
- పకోడీలు, సమోసాలు
- ఫ్రైడ్ చికెన్, ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్
🌶️ 2. మసాలా ఆహారం
- ఎక్కువ కారం, ఉప్పు
- చాట్ ఫుడ్
🍺 3. మద్యం (పూర్తిగా మానాలి)
- ఇది లివర్ను నాశనం చేస్తుంది
🍕 4. ఫాస్ట్ ఫుడ్
- పిజ్జా, బర్గర్, నూడుల్స్
🧁 5. తీపి పదార్థాలు
- చాక్లెట్, కేక్, ఐస్క్రీమ్
🥩 6. అధిక మాంసాహారం
- రెడ్ మీట్ ఎక్కువగా
- ఫ్యాటీ మాంసం
✅ జాండీస్లో సింపుల్ రోజువారీ డైట్ ప్లాన్
🌅 ఉదయం
- గోరువెచ్చని నీరు + నిమ్మరసం
- ఇడ్లీ లేదా బియ్యం గంజి
☀️ మధ్యాహ్నం
- అన్నం + కూరగాయ కూర
- పప్పు లేదా మజ్జిగ
🌇 సాయంత్రం
- పండ్లు లేదా కొబ్బరి నీరు
🌙 రాత్రి
- లైట్ డిన్నర్ (ఇడ్లీ, గంజి, సూప్)
👉 ముఖ్యమైన సూచన:
జాండీస్ ఉన్నప్పుడు ఆహారం మందుల్లా పనిచేస్తుంది.
లివర్కు విశ్రాంతి ఇవ్వాలంటే తేలికపాటి, నూనె లేని ఆహారం చాలా ముఖ్యం.
👉 చాలా ముఖ్యమైన విషయం:
జాండీస్ అనేది వ్యాధి కాదు, లోపలి తీవ్రమైన సమస్యకు సంకేతం.
కాబట్టి లక్షణాలు 2–3 రోజులు కొనసాగితే డాక్టర్ దగ్గరకు తప్పనిసరిగా వెళ్లాలి. https://a2zchronicle.com/
పై
లక్షణాలు 2–3 రోజులు కొనసాగితే డాక్టర్ దగ్గరకు తప్పనిసరిగా వెళ్లాలి.