సనాతన ధర్మంలో కొబ్బరికాయను పండగలు, శుభకార్యాలకు ముందు కొట్టడం వెనుక లోతైన ఆధ్యాత్మిక భావం ఉంది. ఈ ఆచారం ప్రాచీన కాలం నుంచి కొనసాగుతోంది. ఏదైనా పూజ, హోమం లేదా శుభకార్యం ప్రారంభించే ముందు కొబ్బరికాయను సమర్పించడం “కొబ్బరి యజ్ఞం”గా భావిస్తారు. దీనికి ఉన్న ప్రధాన కారణాలు ఇలా ఉన్నాయి. సనాతన విశ్వాసాల ప్రకారం, జగత్తు రక్షకుడైన విష్ణుమూర్తి భూమిపై అవతరించినప్పుడు, ఆయనతో పాటు లక్ష్మీదేవి, ఒక కొబ్బరి చెట్టు, కామధేనువును తీసుకువచ్చినట్లు చెబుతారు. అందుకే కొబ్బరికాయను “శ్రీఫలం”గా పిలుస్తారు. ఇది శుభానికి, సంపదకు సూచికగా భావించబడుతుంది. కొబ్బరి చెట్టును కల్పవృక్షంతో సమానంగా పరిగణిస్తారు. అనేక విశ్వాసాల ప్రకారం, బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడు ఈ చెట్టులో ప్రతీకాత్మకంగా కొలువై ఉన్నారని భావిస్తారు. అందుకే పూజలో కలశంపై కొబ్బరికాయను ఉంచడం ఆచారంగా ఉంది.
కొబ్బరికాయను కొట్టడమంటే..
కొబ్బరికాయను దేవతలకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైనదిగా కూడా భావిస్తారు. దానికి ఉన్న మూడు “కన్నులు” శివుడి మూడు నేత్రాలను సూచిస్తాయని చెబుతారు. కొబ్బరికాయ సంవత్సరం పొడవునా లభించే ఫలం కావడం వల్ల అది సమర్పణకు అనుకూలంగా పరిగణించబడుతుంది. పూజ సమయంలో కొబ్బరికాయను కొట్టడం అంటే మన అహంకారాన్ని, స్వార్థాన్ని వదిలిపెట్టి దైవానికి పూర్తిగా శరణాగతి చేయడాన్ని సూచిస్తుంది.
ఇంద్రుడు కూడా..
మరో నమ్మకం ప్రకారం, ఒకప్పుడు విశ్వామిత్రుడు కోపంతో ఇంద్రుడును ఎదిరించి కొత్త స్వర్గాన్ని సృష్టించాలని తపనపడ్డారని చెబుతారు. ఆ ప్రయత్నంలో కొబ్బరికాయను ప్రత్యేకంగా ఉపయోగించినట్లు కథలు చెబుతాయి.
జంతుబలికి బదులుగా..
అలాగే కొబ్బరికాయను మానవ శరీరానికి ప్రతీకగా కూడా భావిస్తారు. దాని గట్టి చిప్పను పుర్రెగా, లోపలి గుజ్జును మానవ మాంసంగా, నీటిని రక్తంగా పోలుస్తారు. పూర్వకాలంలో యజ్ఞాల సమయంలో జీవబలి ఆచారం ఉండేదని, కాలక్రమేణా దానికి బదులుగా కొబ్బరికాయను సమర్పించడం ప్రారంభించారని చెబుతారు. ఇది హింసారహిత మార్గంలో దైవానికి అర్పణ చేయడాన్ని సూచిస్తుంది.
మొత్తంగా, కొబ్బరికాయ కొట్టడం అనేది అహంకారాన్ని త్యజించడం, దైవానికి సంపూర్ణంగా సమర్పించుకోవడం, శుభం, శాంతి, శ్రేయస్సును కోరుకునే సంకేతంగా భావించబడుతుంది.
(Disclaimer: ఈ వార్తలోని సమాచారం మత విశ్వాసాలపై ఆధారపడి ఉంది. పాఠకుల ఆసక్తి మేరకు అందించడం జరిగింది. దీనిని టీవీ9 తెలుగు ధృవీకరించదు.)